Op de extra gemeenteraad van maandag 8 juli werden heel wat vragen gesteld over de werfzone aan 't Leireken, waar recent grond werd afgevoerd die (hoogstwaarschijnlijk) met asbest vervuild was. De antwoorden van de meerderheid lieten ons soms met meer vragen dan antwoorden achter. In dit artikel zetten we enkele beweringen van de burgemeester en schepenen op een rij en plaatsen we er de feiten naast. Een factcheck, zeg maar!

"Het is de schuld van de vorige meerderheid"

De huidige meerderheid (cd&v en proKA) bleef tijdens de extra gemeenteraad benadrukken dat het dossier werd opgestart aan het einde van de vorige legislatuur, en dat de meerderheid toen (Groen en N-VA) een bodemonderzoek had moeten laten uitvoeren.

Dat klopt deels: het vorige bestuur gaf inderdaad de opdracht aan een studiebureau om de plannen voor te bereiden en de stedenbouwkundige aanvraag op te maken, voor de aanleg van de parkeerplekken aan 't Leireken.

Maar dat is slechts een eerste stap in een lang traject. Bij de opstart van een dossier weet je echter nog niet of een oriënterend bodemonderzoek zal nodig zijn of niet. Dat wordt pas duidelijk wanneer de bouwplannen klaar zijn.

Die bouwplannen werden pas concreet in januari 2025, toen de huidige meerderheid aan het roer stond van onze gemeente. Pas op dat moment kon worden vastgesteld of een oriënterend bodemonderzoek verplicht is volgens de Vlaamse regelgeving, want pas op dat moment kan men de omvang van de werken correct inschatten.

En was zo'n bodemonderzoek dan verplicht? Wel, de bouwplannen - die we konden zien tijdens de extra gemeenteraad - voorzagen een werfzone van 182 meter lang en 4,5 meter breed. Bij een uitgraving van 40 cm spreken we over ongeveer 330 m³ grondverzet. De drempel voor een verplicht bodemonderzoek ligt op 250 m³. Het dossier was dus duidelijk onderworpen aan deze regelgeving. Toch is dat onderzoek nooit uitgevoerd - een gemiste kans.

Dus, is het de schuld van de vorige meerderheid?

Neen. Wij gaven inderdaad nog de opdracht aan een studiebureau voor de opstart van dit project, maar daar stopt het verhaal. In januari 2025 lagen de bouwplannen voor, en kon men pas weten of er al dan niet een bodemonderzoek nodig was. De verantwoordelijkheid hiervoor lag dus bij de nieuwe meerderheid.

“Er staan voorwaarden in de vergunning, dus we zijn in orde”

Tijdens de extra gemeenteraad gaf het lokaal bestuur ook aan dat ze voorwaarden oplegden in de vergunning. Dat klopt: in de stedenbouwkundige vergunning, die het college zelf afleverde, staat dat bij aanwezigheid van asbest de bouwheer en aannemer de nodige veiligheidsmaatregelen moeten nemen. Klinkt goed, maar er wringt iets fundamenteels: als je geen bodemonderzoek doet, hoe weet je dan dat er asbest aanwezig is?

Het college legde dus voorwaarden op… die in de praktijk niet gecontroleerd of afgedwongen konden worden. 

“De werfzone was een bebost perceel”

Ook hoorden we tijdens de extra gemeenteraad de burgemeester zeggen dat er op voorhand nooit een vermoeden was dat hier asbest aanwezig zou zijn, omdat het om een perceel gaat dat vroeger bebost was.

Dat klopt niet. Het gaat om een oude treinbedding – dus historisch verhard terrein – dat volgens het gewestplan en de stedenbouwkundige vergunning in woongebied met landelijk karakter ligt.

Op luchtfoto’s van begin jaren 2000 is duidelijk te zien dat er op de site zelf geen begroeiing stond. Het aanpalende perceel had op een bepaald moment wat wildgroei van struiken en jonge bomen, maar dat maakt het Leireken zelf nog geen bosgebied. 

Duidelijkheid is noodzakelijk

Als Groen-fractie blijven we vragen om duidelijkheid in dit dossier. Waarom werd het oriënterende bodemonderzoek niet uitgevoerd, ondanks de omvang van de werken? Waarom werden de voorwaarden uit de vergunning niet opgevolgd? En waarom probeert men de verantwoordelijkheid door te schuiven naar het vorige bestuur, terwijl dit dossier pas in januari 2025 echt concreet werd?

We hopen dat deze factcheck helpt om het debat correcter te voeren. Want burgers hebben recht op eerlijke antwoorden en een bestuur dat haar verantwoordelijkheid neemt – ook wanneer dat moeilijk is.